Prędkość, droga, czas — wzory i przykłady

Zależność między prędkością, drogą i czasem to jeden z najważniejszych wzorów w fizyce i matematyce, który pojawia się już w szkole podstawowej. Choć wzór jest prosty — v = s / t (prędkość = droga / czas) — wiele osób ma trudności z przekształcaniem go, gdy trzeba obliczyć drogę lub czas. W tym artykule wyjaśniamy wszystko od podstaw.

Wzory — trójkąt prędkości

Najłatwiejszym sposobem na zapamiętanie zależności jest trójkąt prędkości. Na górze trójkąta znajduje się droga (s), a na dole prędkość (v) i czas (t) obok siebie. Aby obliczyć drogę, zakrywamy s i widzimy v × t, czyli s = v × t. Aby obliczyć prędkość, zakrywamy v i widzimy s / t, czyli v = s / t. Aby obliczyć czas, zakrywamy t i widzimy s / v, czyli t = s / v. Pamiętaj, że jednostki muszą być zgodne!

Przykłady z życia

Przykład 1: Samochód jedzie z prędkością 60 km/h przez 3 godziny. Jaką drogę pokona? s = 60 × 3 = 180 km. Przykład 2: Rowerzysta przejechał 24 km w czasie 2 godzin. Z jaką jechał prędkością? v = 24 / 2 = 12 km/h. Przykład 3: Pieszy ma do pokonania 15 km, idąc z prędkością 5 km/h. Ile czasu zajmie mu trasa? t = 15 / 5 = 3 godziny. Zauważ, że jednostki muszą być spójne — jeśli droga jest w kilometrach, a czas w godzinach, prędkość będzie w km/h.

Zamiana jednostek

Często trzeba zamieniać jednostki, na przykład km/h na m/s. Aby zamienić km/h na m/s, dzielimy przez 3,6. Na przykład 72 km/h = 72 ÷ 3,6 = 20 m/s. W drugą stronę — mnożymy przez 3,6. Na przykład 10 m/s = 10 × 3,6 = 36 km/h. Pamiętaj też o zamianie minut na godziny: 30 minut to 0,5 godziny. Precyzyjne określenie jednostek to klucz do poprawnych obliczeń.

Zrozumienie zależności między prędkością, drogą i czasem otwiera drzwi do bardziej zaawansowanych zagadnień w fizyce. Jeśli chcesz poćwiczyć te i inne zagadnienia, pobierz Lingket — aplikację z interaktywnymi lekcjami i zadaniami, która pomoże Ci opanować matematykę i fizykę bez stresu.