Najważniejsze zagadnienia na maturę z angielskiego

Przygotowując się do matury z angielskiego, łatwo poczuć się przytłoczonym ogromem materiału. Które zagadnienia są naprawdę ważne, a które pojawiają się rzadko? W tym artykule zebrałem kompleksową listę najważniejszych zagadnień, które musisz opanować, żeby czuć się pewnie na egzaminie — zarówno na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym.

Czasy gramatyczne — absolutna podstawa

Bez znajomości czasów ani rusz. Na maturze musisz swobodnie operować czasami teraźniejszymi (Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Present Perfect Continuous), przeszłymi (Past Simple, Past Continuous, Past Perfect) oraz przyszłymi (Future Simple, konstrukcje z going to, czas Present Continuous do wyrażania przyszłości). Na poziomie rozszerzonym dochodzą czasy Past Perfect Continuous oraz Future Perfect i Future Continuous. Szczególną uwagę zwróć na różnicę między Present Perfect a Past Simple — to najczęściej sprawdzane zagadnienie.

Strona bierna

Strona bierna (passive voice) pojawia się regularnie na maturze, zwłaszcza w zadaniach na transformacje zdań i w wypowiedzi pisemnej. Musisz umieć przekształcić zdanie ze strony czynnej na bierną i odwrotnie we wszystkich czasach. Zapamiętaj wzór: być (w odpowiednim czasie) + imiesłów bierny (past participle). Na poziomie rozszerzonym pojawia się też strona bierna z czasownikami modalnymi (must be done, should have been done).

Okresy warunkowe

Okresy warunkowe to klasyk maturalny. Zerowy (ogólne prawdy), pierwszy (realne warunki w przyszłości), drugi (nierealne warunki w teraźniejszości) i trzeci (nierealne warunki w przeszłości) — musisz znać wszystkie. Na poziomie rozszerzonym dochodzą okresy warunkowe mieszane (mixed conditionals), które łączą drugi i trzeci typ. Ćwicz również inwersję w okresach warunkowych (Had I known, Were I you).

Mowa zależna

W mowie zależnej (reported speech) musisz umieć zamienić wypowiedź bezpośrednią na relacjonowaną, pamiętając o przesunięciu czasów (backshift), zmianie zaimków i określeń czasu. Na przykład: „I am going" → He said he was going. Na poziomie rozszerzonym pojawiają się również czasowniki wprowadzające mowę zależną (suggest, advise, deny, insist) oraz pytania w mowie zależnej i rozkazy.

Czasowniki frazowe i kolokacje

Czasowniki frazowe (phrasal verbs) to pięta achillesowa wielu maturzystów. Skup się na tych najczęściej spotykanych: give up, put off, look after, come across, run out of, break down, carry on. Ucz się ich w kontekście, a nie na pamięć. Kolokacje, czyli stałe połączenia wyrazowe (make a decision, do business, strong wind, heavy rain), są kluczowe dla naturalnie brzmiącego języka i są punktowane w wypowiedzi pisemnej.

Słowotwórstwo

Zadania ze słowotwórstwa (word formation) pojawiają się regularnie na maturze. Musisz znać przedrostki (un-, in-, dis-, mis-, over-, under-) i przyrostki (-ness, -ment, -tion, -ity, -able, -ful, -less) oraz umieć tworzyć rzeczowniki, przymiotniki, przysłówki i czasowniki od podanych wyrazów. Systematyczne notowanie rodzin wyrazów (np. compete, competition, competitive, competitively) to najlepszy sposób na opanowanie tego zagadnienia.

Przyimki i wyrażenia przyimkowe

Przyimki to kolejne częste źródło błędów. Zapamiętaj stałe wyrażenia przyimkowe: interested in, good at, afraid of, depend on, responsible for. Na maturze sprawdzane są też przyimki czasu (in, on, at), miejsca oraz przyimki po czasownikach i przymiotnikach. Systematyczne robienie list z przykładami pomoże ci je opanować.

Formy wypowiedzi pisemnej

Na poziomie podstawowym musisz umieć napisać list/e-mail prywatny, wpis na blogu/forum oraz notatkę. Na poziomie rozszerzonym dochodzą: rozprawka (for and against, opinion essay), artykuł publicystyczny, list formalny oraz wypowiedź na podstawie tekstu literackiego lub popularnonaukowego. Każda forma ma swoją strukturę i charakterystyczne zwroty — opanuj je wszystkie.

Ta lista może wydawać się długa, ale nie musisz opanować wszystkiego naraz. Podziel materiał na mniejsze partie i ucz się systematycznie. Każdego dnia wybierz jedno zagadnienie i przerób je dokładnie — za miesiąc zobaczysz ogromną różnicę w swoim poziomie.