Make czy do?

To chyba największa zmora osób uczących się angielskiego. W polskim mamy jedno słowo „robić", a w angielskim — dwa: do i make. Kiedy użyć którego? Z pomocą przychodzi prosta zasada, ale niestety są od niej wyjątki. Rozłóżmy to na czynniki pierwsze.

Do — czynności i praca

Do używamy, gdy mówimy o czynnościach, zadaniach, pracy, obowiązkach — czyli o czymś, co niekoniecznie tworzy nowy, fizyczny przedmiot. Do często odnosi się do czynności abstrakcyjnych lub rutynowych. Przykłady: do homework (robić pracę domową), do the dishes (zmywać naczynia), do business (prowadzić interesy), do exercises (robić ćwiczenia), do your best (zrobić co w twojej mocy), do nothing (nic nie robić). Pytanie ogólne często brzmi: What do you do? (Czym się zajmujesz?).

Make — tworzyć i produkować

Make używamy, gdy tworzymy coś nowego — coś, czego wcześniej nie było. Efektem jest zazwyczaj fizyczny lub konkretny rezultat. Przykłady: make a cake (upiec ciasto), make a decision (podjąć decyzję), make a phone call (wykonać telefon), make a mistake (zrobić błąd), make noise (hałasować), make money (zarabiać pieniądze), make a plan (zrobić plan), make a bed (pościelić łóżko).

Złota zasada (prawie zawsze działa)

Zadaj sobie pytanie: czy tworzę coś nowego, co wcześniej nie istniało? Jeśli tak — make. Jeśli wykonuję czynność, zadanie, obowiązek — do. Make a sandwich (tworzysz kanapkę) vs do the shopping (wykonujesz zadanie). Make a painting (tworzysz obraz) vs do the cleaning (sprzątasz).

Najczęstsze kolokacje, które trzeba znać na pamięć

Z make: make progress, make an effort, make a promise, make a complaint, make a suggestion, make a choice, make an appointment, make sure, make friends, make a difference. Z do: do a favour, do harm, do damage, do well, do good, do a course, do research, do your hair, do the ironing, do a test. Niestety, niektóre kolokacje trzeba po prostu zapamiętać — nie zawsze działają logiczne reguły.

Wyrażenia idiomatyczne z make i do

Make it (zdążyć, osiągnąć sukces), make up your mind (zdecydować się), make a living (zarabiać na życie), do without (obyć się bez), do with (mieć związek z), make do (radzić sobie z tym, co się ma). W aplikacji Lingket znajdziesz osobne zestawy fiszek poświęcone kolokacjom z make i do. Dzięki systematycznym powtórkom nauczysz się ich intuicyjnie, bez zastanawiania.