Als czy wenn?

Oba te słowa tłumaczymy na polski jako „kiedy" lub „gdy", ale w języku niemieckim als i wenn nie są wymienne. To jeden z tych tematów, który pojawia się na każdym egzaminie z niemieckiego i który sprawia problemy nawet zaawansowanym uczniom. Na szczęście różnica jest logiczna i można ją opanować w kilka minut.

Als — jedna sytuacja w przeszłości

Als używamy, gdy mówimy o pojedynczej sytuacji w przeszłości — takiej, która wydarzyła się raz i jest już zamknięta. Als ich klein war, hatte ich einen Hund (kiedy byłem mały, miałem psa) — dzieciństwo to zamknięty okres. Als er nach Hause kam, hat es geregnet (kiedy wrócił do domu, padało) — jednen konkretny moment. Kluczowym słowem jest tutaj „jednorazowość" w przeszłości. Jeśli możesz powiedzieć „pewnego razu, kiedy..." — użyjesz als.

Wenn — sytuacje powtarzające się lub przyszłe

Wenn używamy w trzech przypadkach: po pierwsze, gdy mówimy o sytuacjach powtarzających się w teraźniejszości lub przeszłości (Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause — kiedy pada, zostaję w domu). Po drugie, gdy mówimy o przyszłości (Wenn ich groß bin, werde ich Arzt — kiedy będę duży, zostanę lekarzem). Po trzecie, w znaczeniu warunkowym „jeśli" (Wenn du Zeit hast, hilf mir bitte — jeśli masz czas, pomóż mi proszę). W każdym z tych przypadków wenn wskazuje na coś, co nie jest pojedynczym, zamkniętym wydarzeniem z przeszłości.

Kiedyś istniało też wann

Dla pełnego obrazu dodajmy wann, które jest zaimkiem pytającym oznaczającym „kiedy": Wann kommst du? (kiedy przyjdziesz?). To nie jest spójnik, więc nie konkuruje bezpośrednio z als i wenn, ale bywa mylone. Pamiętaj: als = raz w przeszłości, wenn = zawsze, zwykle lub w przyszłości, wann = pytanie o czas. W aplikacji Lingket znajdziesz ćwiczenia, które pomogą Ci automatycznie wybierać właściwe słowo w każdej sytuacji.

Pułapka: wenn w znaczeniu „jeśli"

W zdaniach warunkowych wenn oznacza „jeśli" i wtedy też nie używamy als. Wenn ich genug Geld hätte, würde ich ein Haus kaufen (gdybym miał dość pieniędzy, kupiłbym dom). Tutaj wenn wprowadza hipotetyczną sytuację. Nawet jeśli dotyczy ona teraźniejszości, nie ma mowy o als, bo nie chodzi o konkretne, pojedyncze wydarzenie z przeszłości. To rozróżnienie bywa kluczowe na egzaminach językowych.